علت صدور قبض انبار گمرکی + فرم خام قبض انبار

قبض انبار گمرکی چیست؟

قبض انبار گمرکی یکی از اسناد کلیدی در تشریفات ترخیص است که پس از ورود کالا به انبار گمرک صادر می‌شود. این سند حاوی اطلاعاتی مانند مشخصات کالا، وزن، تعداد و تاریخ ورود بوده و مبنای شناسایی محموله در سیستم گمرکی قرار می‌گیرد. قبض انبار نقش مهمی در اثبات تحویل و مالکیت کالا دارد و بدون آن امکان ادامه فرآیند ترخیص کالا از گمرک و ثبت اظهارنامه وجود نخواهد داشت.

مشخصات قبض انبار گمرکی

قبض انبار گمرکی شامل مجموعه‌ای از اطلاعات دقیق است که برای شناسایی، رهگیری و ادامه تشریفات ترخیص کالا مورد استفاده قرار می‌گیرد. مهم‌ترین مشخصات درج‌شده در این سند عبارت‌اند از:

دلایل صدور قبض انبار گمرکی

هدف از صدور قبض انبار گمرکی، ایجاد یک مرجع رسمی و قابل استناد برای ثبت ورود کالا به انبارهای تحت نظارت گمرک است. این سند امکان رهگیری دقیق محموله را فراهم می‌کند و تطابق اطلاعات فیزیکی کالا با اسناد حمل، بارنامه و اظهارنامه گمرکی را ممکن می‌سازد. قبض انبار همچنین نقش مهمی در مدیریت موجودی انبار، تعیین مسئولیت انباردار و جلوگیری از بروز اختلافات حقوقی دارد. از منظر اجرایی، این سند یکی از پیش‌ نیازهای اصلی ادامه تشریفات ترخیص محسوب می‌شود و بدون صدور آن، فرآیندهای بعدی مانند اظهار، ارزیابی و خروج کالا از گمرک انجام‌پذیر نخواهد بود.

بیشتر بدانید: پست اکسپرس

انواع قبض انبار گمرکی

در فرآیند نگهداری و ترخیص کالا، قبوض انبار گمرکی نقش کنترلی و اجرایی مهمی دارند و هرکدام در مرحله مشخصی از ورود، نگهداری یا خروج کالا صادر می‌شوند. شناخت تفاوت این قبوض به بازرگانان کمک می‌کند مسیر ترخیص را دقیق‌تر مدیریت کنند.

قبض ورودی (Entry Receipt)

این قبض در لحظه تحویل فیزیکی کالا به انبار گمرک صادر می‌شود و نشان‌دهنده ثبت رسمی ورود محموله به محدوده گمرکی است. اطلاعات مندرج در قبض ورودی مبنای آغاز تشریفات گمرکی، تطبیق با بارنامه و تشکیل پرونده ترخیص قرار می‌گیرد و بدون آن امکان ادامه فرآیند وجود ندارد.

قبض ذخیره (Storage Receipt)

قبض ذخیره زمانی صادر می‌شود که کالا پس از ورود، برای مدت مشخصی در انبار گمرک نگهداری می‌گردد. این قبض وضعیت انبارش محموله را مشخص کرده و معمولاً مبنای محاسبه هزینه‌های انبارداری است. در این مرحله، کالا هنوز مجوز خروج یا ترخیص نهایی را دریافت نکرده است.

بیشتر بدانید: پست درب به درب

روش های صدور قبض‌ انبار

پس از تحویل محموله به انبارهای تحت نظارت گمرک، قبض انبار بر اساس ساز و کار مشخصی صادر می‌شود که نحوه صدور آن بر فرآیندهای بعدی ترخیص اثر مستقیم دارد. روش‌های رایج صدور قبض انبار به شرح زیر است:

• صدور قبض انبار دستی (کاغذی): در این روش، اطلاعات کالا به‌ صورت فیزیکی ثبت شده و قبض انبار چاپی به صاحب کالا یا نماینده قانونی تحویل می‌شود که در مراجعات اداری به‌عنوان مدرک شناسایی محموله مورد استفاده قرار می‌گیرد.
• صدور قبض انبار الکترونیکی: در این شیوه، اطلاعات محموله به‌صورت سیستمی در سامانه‌های گمرکی ثبت می‌شود و قبض انبار به شکل دیجیتال صادر می‌گردد که امکان رهگیری سریع‌تر، کاهش خطای انسانی و تسریع در تشریفات ترخیص را فراهم می‌کند.

نحوه دریافت قبض انبار الکترونیکی

پس از ورود محموله به انبارهای گمرکی، دریافت قبض انبار الکترونیکی از طریق سامانه‌های رسمی گمرک انجام می‌شود. صاحب کالا یا نماینده قانونی باید وارد پنجره واحد تجارت فرامرزی شده و با دسترسی کاربری معتبر، اطلاعات حمل از جمله مشخصات بارنامه و مانیفست را ثبت کند. پس از تطبیق داده‌ها توسط سیستم، قبض انبار به ‌صورت سیستمی صادر می‌شود و امکان مشاهده، ذخیره یا چاپ آن فراهم خواهد بود. این فرآیند باعث کاهش مراجعات حضوری و تسریع مراحل ترخیص کالا می‌شود.

فرم خام قبض انبار گمرکی

برای آشنایی دقیق‌تر با ساختار قبض انبار گمرکی، در ادامه امکان مشاهده و دانلود فرم خام قبض انبار فراهم شده است. این نمونه شامل تمامی فیلدهای استاندارد مورد استفاده در گمرک بوده و به شما کمک می‌کند قبل از ترخیص، با نحوه تکمیل و اطلاعات درج‌شده در قبض انبار آشنا شوید.

مندرجات قبض انبار گمرکی

در قبض انبار گمرکی مجموعه‌ای از اطلاعات فنی و حقوقی درج می‌شود که مبنای شناسایی، نگهداری و ترخیص کالا قرار می‌گیرد. مهم‌ترین مندرجات این سند عبارتند از:

• محل دقیق انبار: نشانی کامل انبار گمرکی یا عمومی که کالا در آن تحویل و نگهداری شده است.
• تاریخ و زمان ورود کالا: ثبت دقیق زمان تحویل برای محاسبه هزینه‌ها و پیگیری‌های گمرکی.
• شماره رسید و ردیف ثبت: شماره یکتای قبض برای رهگیری کالا در سیستم انبار و گمرک.
• نوع ذخیره‌سازی کالا: نحوه نگهداری از نظر شرایط فیزیکی، ایمنی یا حساسیت کالا.
• هزینه‌های انبارداری و رسیدگی: مبالغ مربوط به خدمات انبار که در فرآیند حسابداری اهمیت دارد.
• امضای متصدی انبار: تأیید رسمی تحویل کالا و پذیرش مسئولیت نگهداری آن.
• مشخصات کامل کالا: شامل نوع کالا، بسته‌بندی، تعداد بسته‌ها، علائم تجاری و وزن خالص و ناخالص.
• اطلاعات مالک کالا: نام صاحب کالا یا نماینده قانونی او برای تطبیق اسناد.
• مرز یا گمرک ورودی: محل ورود کالا به کشور که در بررسی‌های گمرکی نقش دارد.
• مشخصات شرکت حمل‌ونقل: اطلاعات حمل‌کننده برای تطبیق با بارنامه و اسناد حمل.

استعلام قبض انبار گمرکی

تحویل کالا به انبارهای گمرکی بدون امکان پیگیری و کنترل، عملاً ریسک بالایی برای واردکننده ایجاد می‌کند؛ به همین دلیل استعلام وضعیت سند انبار اهمیت زیادی دارد.

قوانین قبض انبار

صدور قبض انبار باید بلافاصله پس از تحویل کالا به انبار گمرک انجام شود تا ورود کالا به‌ صورت رسمی در سیستم گمرکی ثبت و قابل پیگیری باشد.

• اطلاعات درج‌شده در این سند باید کامل، دقیق و منطبق با اسناد حمل باشد، زیرا هرگونه مغایرت می‌تواند روند ترخیص را با مشکل مواجه کند.
• نگهداری کالا در انبار گمرک محدود به بازه زمانی مشخص است و تأخیر در ترخیص ممکن است منجر به متروکه شدن محموله شود.
• هزینه‌های انبارداری بر عهده صاحب کالا بوده و بر اساس تعرفه‌های مصوب محاسبه و مطالبه می‌شود.
• ترخیص کالا تنها پس از ارائه قبض انبار معتبر، تکمیل تشریفات گمرکی و اخذ مجوزهای لازم امکان‌پذیر است.

تفاوت قبض انبار گمرکی با حواله انبار

در فرآیند انبارداری و ترخیص بار، هرکدام از این اسناد نقش متفاوتی دارند. قبض انبار گمرکی در لحظه ورود کالا به انبار صادر می‌شود و وظیفه آن ثبت رسمی مشخصات محموله و اثبات تحویل کالا به انبار است. در مقابل، حواله انبار پس از تکمیل تشریفات گمرکی و تأیید ترخیص صادر می‌شود و مجوز قانونی خروج کالا از انبار را نشان می‌دهد. به ‌عبارت دیگر، اولی سند ورود و دومی سند تحویل و خروج کالا محسوب می‌شود.

ظهرنویسی و واگذاری قبض انبار گمرکی

• ظهرنویسی قبض انبار: ظهرنویسی به فرآیندی گفته می‌شود که در آن دارنده قبض انبار با امضا و درج تاریخ در پشت سند، حقوق مرتبط با کالا را به شخص دیگری منتقل می‌کند. این اقدام معمولاً برای انتقال مالکیت یا واگذاری اختیار پیگیری و ترخیص کالا انجام می‌شود و تا زمانی معتبر است که مغایر با مقررات گمرکی نباشد.
• واگذاری قبض انبار: واگذاری قبض انبار به انتقال رسمی قبض از مالک اصلی به شخص یا شرکت دیگر اشاره دارد. این انتقال می‌تواند به‌ منظور تغییر مالک کالا یا واگذاری حقوق قانونی آن انجام شود و معمولاً به‌صورت مکتوب و با تأیید انباردار یا مرجع مرتبط ثبت و مستند می‌گردد.

تفاوت ترخیصیه و قبض انبار

در فرآیند واردات، هر یک از اسناد نقش متفاوتی دارند و نباید جایگزین یکدیگر تلقی شوند. قبض انبار گمرکی پس از ورود کالا به انبار گمرک توسط انباردار صادر می‌شود و ثبت رسمی کالا، مشخصات و وضعیت نگهداری آن را نشان می‌دهد و مبنای آغاز تشریفات گمرکی است. در مقابل، ترخیصیه توسط شرکت حمل‌ونقل صادر می‌شود و اعلام می‌کند که از نظر متصدی حمل، تحویل کالا به گیرنده معرفی‌شده بلامانع است. ترخیصیه بیشتر جنبه اجازه تحویل دارد، در حالی‌ که قبض انبار سند شناسایی و کنترل کالاست.

مراحل صلح قبض انبار

صلح قبض انبار فرآیندی حقوقی برای انتقال مالکیت یا حقوق مرتبط با کالا پیش از ترخیص است که بسته به نوع حمل و مسیر ورود، مراحل اجرایی متفاوتی دارد. دقت در انجام هر مرحله باعث می‌شود انتقال کالا بدون ایراد گمرکی یا حقوقی انجام شود.

خطاهای صدور قبض انبار الکترونیکی

در زمان صدور قبض انبار الکترونیکی، خطاهای مشخصی در سامانه EPL ممکن است رخ دهد که هرکدام دلیل فنی مشخصی دارند.

• ثبت نبودن فرد یا شرکت در سیستم معمولاً به دلیل تعریف نشدن اطلاعات صاحب ترخیصیه در سامانه انبار است و باید از طریق واحد IT گمرک اصلاح شود.
• عدم دسترسی به پرینت قبض انبار زمانی رخ می‌دهد که وکالت الکترونیکی از صاحب ترخیصیه ثبت نشده باشد.
• بارنامه معادل در سیستم بارگذاری نشده اغلب ناشی از وارد کردن اشتباه شماره بارنامه یا کد شرکت حمل، حتی در حروف بزرگ و کوچک است.
• خطای عدم امکان ثبت اظهار معمولاً به دلیل اختلال در دریافت اطلاعات قبض از انبار بوده و با حذف و ثبت مجدد شماره قبض برطرف می‌شود.
• عدم دسترسی مجدد به پرینت قبض نیز به نداشتن سطح دسترسی یا وکالت معتبر مرتبط است.
• خطای دریافت اطلاعات قبض انبار از انبار در اظهارنامه‌های چندقلمی معمولاً با اصلاح شماره قبض برای تمام اقلام حل می‌شود.

سوالات متداول درباره قبض انبار گمرکی

کلام آخر

قبض انبار گمرکی به ‌عنوان یکی از اسناد اصلی در زنجیره تشریفات گمرکی، نقش مستقیمی در سرعت و صحت ترخیص کالا دارد. آگاهی از انواع قبض انبار، نحوه صدور، استعلام و خطاهای رایج آن، می‌تواند از بروز تأخیرهای پرهزینه و مشکلات حقوقی جلوگیری کند. با تسلط بر این سند و جزئیات مرتبط با آن، فعالان حوزه بازرگانی قادر خواهند بود فرآیند واردات را با دقت، شفافیت و اطمینان بیشتری مدیریت کرده و ریسک‌های عملیاتی خود را به حداقل برسانند.