اینکوترمز FCA یا Free Carrier یکی از قواعد مهم در معاملات بینالمللی است که برای مشخص کردن محل تحویل کالا، زمان انتقال ریسک و تقسیم هزینهها میان فروشنده و خریدار استفاده میشود. در این قاعده، فروشنده پس از آمادهسازی کالا و انجام تشریفات صادراتی، محموله را در محل توافقشده به حملکنندهای که خریدار معرفی کرده تحویل میدهد. از این مرحله به بعد، بخش اصلی مسئولیت حمل، هزینهها و ریسکهای مسیر بر عهده خریدار قرار میگیرد. در ادامه، مفهوم اینکوترمز FCA، وظایف طرفین، نحوه عملکرد، شرایط بارنامه، مزایا و هزینههای مربوط به این روش را مورد بررسی قرار میدهیم.

اینکوترمز fca چیست؟
اینکوترمز FCA یکی از قواعد پرکاربرد در تجارت خارجی است که نام کامل آن Free Carrier بهمعنای «تحویل به حملکننده» است. در این روش اینکوترمز ، فروشنده کالا را در نقطهای که در قرارداد تعیین شده، مانند انبار فروشنده، پایانه حمل، بندر، فرودگاه یا محل بارگیری مشخص، به حملکننده معرفیشده از طرف خریدار تحویل میدهد. تا پیش از تحویل کالا، فروشنده مسئول آمادهسازی، بستهبندی و انجام تشریفات صادراتی است؛ اما بعد از تحویل به حملکننده، ریسک و هزینههای بعدی حمل معمولاً به خریدار منتقل میشود. به همین دلیل، FCA باعث میشود مرز مسئولیتها میان دو طرف روشنتر باشد و هرکدام بدانند از چه مرحلهای باید هزینهها و خطرات حمل و ارسال کالا را مدیریت کنند.
برای استعلام هزینه و تعرفه پست به خارج فرم زیر را پر کنید.
وظایف فروشنده در قاعده fca
در قاعده FCA، فروشنده باید کالا را مطابق مفاد قرارداد آماده کند و آن را در محل تعیینشده به حملکنندهای که خریدار معرفی کرده تحویل دهد. آمادهسازی کالا شامل تأمین صحیح کالا، بستهبندی مناسب، درج علائم لازم، آماده کردن اسناد فروش و انجام تشریفات صادراتی در کشور مبدأ است. فروشنده باید مجوزها و مدارک لازم برای خروج کالا از کشور را فراهم کند و در صورت نیاز، اطلاعات مورد نیاز گمرک یا شرکت حمل را در اختیار خریدار قرار دهد. همچنین لازم است زمان آماده بودن کالا و محل دقیق تحویل به خریدار اعلام شود تا حملکننده بتواند بدون تأخیر کالا را تحویل بگیرد. اگر محل تحویل، انبار یا محل فعالیت فروشنده باشد، معمولاً بارگیری روی وسیله حمل نیز با فروشنده است؛ اما اگر تحویل در محل دیگری انجام شود، نحوه بارگیری و تخلیه باید دقیقاً در قرارداد مشخص شود.

وظایف خریدار در قاعده fca
خریدار در روش FCA باید مبلغ کالا را طبق قرارداد پرداخت کند و حملکننده یا شرکت حملونقل مورد نظر خود را به فروشنده معرفی نماید. پس از تحویل کالا به حملکننده، مسئولیت اصلی حمل، هزینههای مسیر، بیمه در صورت نیاز، حمل بینالمللی، ترخیص کالا ، پرداخت عوارض و مالیاتهای کشور مقصد بر عهده خریدار خواهد بود.
خریدار باید زمان و محل تحویل را بهدرستی هماهنگ کند تا وسیله حمل در موعد مقرر برای دریافت کالا حاضر باشد. همچنین اگر کالا به مجوز واردات کالا ، استاندارد، گواهی خاص یا مدارک تکمیلی در کشور مقصد نیاز داشته باشد، تهیه و پیگیری آن معمولاً با خریدار است. به همین دلیل، خریدار باید قبل از انتخاب FCA، توانایی مدیریت حمل، بیمه، امور گمرکی و هماهنگی با شرکت حمل را داشته باشد.
دلایل استفاده از اینکوترمز FCA در قراردادهای تجاری بین المللی
استفاده از اینکوترمز FCA در قراردادهای بینالمللی به این دلیل رایج است که تعهدات فروشنده و خریدار را بهصورت شفاف تقسیم میکند. در این روش، فروشنده تا مرحله تحویل کالا به حملکننده مسئول است و خریدار از همان نقطه کنترل مسیر حمل را در اختیار میگیرد. این موضوع برای معاملاتی که خریدار میخواهد شرکت حمل، مسیر ارسال، روش حمل و بیمه را خودش انتخاب کند، بسیار کاربردی است. از طرف دیگر، فروشنده نیز پس از انجام تشریفات صادراتی و تحویل کالا، درگیر مراحل پیچیده حمل بینالمللی و ترخیص در مقصد نمیشود. بنابراین FCA میتواند تعادلی مناسب میان تعهدات دو طرف ایجاد کند و از ابهام در مورد زمان انتقال ریسک، هزینه واردات کالا و مسئولیتها جلوگیری نماید.

از متخصصین پست OCS مشاوره رایگان دریافت کنید.
🔷پشتیبانی ۲۴ ساعته، ۷ روز هفته
🔷شماره تماس: 02188745410
نحوه عملکرد اینکوترمز FCA
عملکرد اینکوترمز FCA از زمانی شروع میشود که فروشنده کالا را بر اساس قرارداد آماده میکند و برای تحویل در نقطه توافقشده در اختیار حملکننده قرار میدهد. تا لحظه تحویل، فروشنده باید هزینهها و ریسکهای مربوط به آمادهسازی، بستهبندی، حمل تا نقطه تحویل در صورت توافق و تشریفات صادراتی را مدیریت کند. پس از تحویل کالا به حملکننده معرفیشده توسط خریدار، مسئولیت ادامه مسیر به خریدار منتقل میشود. خریدار میتواند بر اساس نوع کالا، مقصد، زمانبندی و هزینهها، حمل زمینی، دریایی، هوایی، ریلی یا ترکیبی را انتخاب کند. این روش زمانی بهترین نتیجه را دارد که محل تحویل، زمان تحویل، مسئولیت بارگیری، مدارک حمل و شرایط انتقال ریسک بهصورت دقیق در قرارداد نوشته شده باشد.
حمل و نقل از نوع FCA
حملونقل در روش FCA به این معناست که فروشنده کالا را پس از انجام امور صادراتی، در محل مشخصشده به حملکنندهای تحویل میدهد که خریدار تعیین کرده است. این محل میتواند انبار فروشنده، پایانه باربری، بندر، فرودگاه، مرز یا هر نقطه دیگری باشد که دو طرف در قرارداد انتخاب کردهاند. پس از تحویل، هزینهها و ریسکهای اصلی حمل، مانند کرایه حمل بینالمللی، بیمه، تخلیه، انبارداری در مقصد و ترخیص واردات، بر عهده خریدار قرار میگیرد. FCA محدود به نوع خاصی از حمل نیست و برای حمل هوایی، زمینی، دریایی، ریلی و حمل چندوجهی کاربرد دارد. نکته مهم این است که محل تحویل باید تا حد امکان دقیق نوشته شود؛ زیرا همان نقطه، مبنای انتقال مسئولیت و ریسک خواهد بود.

شرایط بارنامه در نوع FCA
در قاعده FCA، موضوع بارنامه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در برخی معاملات، بهخصوص در حمل دریایی و اعتبار اسنادی، فروشنده ممکن است به بارنامهای نیاز داشته باشد که نشان دهد کالا روی وسیله حمل بارگیری شده است. در گذشته، یکی از چالشهای FCA این بود که اگر کالا قبل از رسیدن به بندر یا قبل از بارگیری روی کشتی به حملکننده تحویل داده میشد، فروشنده همیشه امکان دریافت بارنامه On-Board را نداشت. در نسخه جدیدتر اینکوترمز، این موضوع پیشبینی شده که اگر طرفین توافق کنند، خریدار میتواند از حملکننده بخواهد بارنامه On-Board را برای فروشنده صادر کند. البته پذیرش این درخواست به شرایط حملکننده و نوع حمل بستگی دارد. به همین دلیل، اگر بارنامه خاصی برای پرداخت، بانک یا ترخیص لازم است، باید شرایط صدور آن از ابتدا در قرارداد FCA مشخص شود.
مزایای حمل بار با ترم FCA
- در ترم FCA، محدوده مسئولیت فروشنده و خریدار روشنتر است و هر طرف میداند تا کدام مرحله باید هزینه و ریسک کالا را بپذیرد.
- محل انتقال ریسک در قرارداد قابل تعیین است و همین موضوع از بسیاری از اختلافات احتمالی جلوگیری میکند.
- این قاعده برای انواع روشهای حمل، از جمله حمل زمینی، دریایی، هوایی، ریلی و ترکیبی قابل استفاده است.
- خریدار اختیار بیشتری برای انتخاب شرکت حمل، مسیر ارسال، زمانبندی و نوع بیمه دارد.
- فروشنده پس از تحویل کالا به حملکننده و انجام تعهدات صادراتی، کمتر درگیر ادامه مسیر حمل میشود.
- استفاده از FCA باعث میشود فرآیند حمل و ترخیص از نظر قراردادی شفافتر و قابلمدیریتتر باشد.
- خریدار میتواند با انتخاب مسیر و حملکننده مناسب، هزینههای حمل را بهتر کنترل کند.
- این روش برای معاملاتی که نیاز به تحویل کالا در نقطهای مشخص قبل از حمل اصلی دارند، گزینهای کاربردی است.

چرا شرکت پست OCS ؟!
1. نمایندگی رسمی شرکت OCS ژاپن در ایران
2. اطلاع لحظه ای از وضعیت بار ارسالی
3. پشتیبانی 24 ساعته همیشگی
4. ارائه خدمات پست Door To Door با هزینه مناسب
5. ارائه انواع خدمات پست بین المللی و ترخیص کالاهای تجاری
سوالات متداول اینکوترمز FCA
بله، نقطه تحویل میتواند با توافق طرفین در قرارداد مشخص شود. خریدار میتواند محل مورد نظر خود را پیشنهاد دهد، اما این محل باید مورد قبول فروشنده نیز باشد و بهصورت دقیق در قرارداد نوشته شود. تغییر نقطه تحویل بعد از عقد قرارداد نیز تنها زمانی قابل انجام است که دو طرف بر سر آن توافق کنند.
در FCA، فروشنده معمولاً هزینههای آمادهسازی کالا، بستهبندی، انجام تشریفات صادراتی و تحویل کالا در نقطه توافقشده را پرداخت میکند. پس از تحویل کالا به حملکننده، هزینههای حمل اصلی، بیمه، ترخیص واردات، مالیاتها، عوارض و سایر هزینههای کشور مقصد بر عهده خریدار قرار میگیرد.
فروشنده باید مدارکی را که برای تحویل کالا و انجام تشریفات صادراتی لازم است آماده کند. این مدارک میتواند شامل فاکتور تجاری، پکینگ لیست، اسناد صادراتی، گواهیهای مورد نیاز و اطلاعات لازم برای حمل باشد. نوع دقیق مدارک به کالا، کشور مبدأ، مقصد و شرایط قرارداد بستگی دارد.
در قاعده FCA، فروشنده معمولاً تعهدی برای تهیه بیمه حمل ندارد، مگر اینکه در قرارداد توافق دیگری شده باشد. از آنجا که ریسک کالا پس از تحویل به حملکننده به خریدار منتقل میشود، خریدار باید در صورت نیاز بیمه مناسب برای ادامه مسیر حمل را تهیه کند.
کلام آخر
اینکوترمز FCA یکی از قواعد کاربردی در تجارت بینالمللی است که با مشخص کردن نقطه تحویل، زمان انتقال ریسک و تقسیم هزینهها، باعث شفافتر شدن قراردادهای خرید و فروش خارجی میشود. در این روش، فروشنده تا مرحله تحویل کالا به حملکننده و انجام تشریفات صادراتی مسئولیت دارد و خریدار پس از تحویل، مدیریت حمل اصلی، بیمه، ترخیص واردات و هزینههای مقصد را بر عهده میگیرد. استفاده درست از FCA زمانی نتیجه بهتری دارد که محل تحویل، مسئولیت بارگیری، مدارک لازم، شرایط بارنامه و هزینههای هر طرف بهصورت دقیق در قرارداد نوشته شود. به همین دلیل، آشنایی با جزئیات این قاعده میتواند از اختلافات تجاری، هزینههای پیشبینینشده و تأخیر در حمل کالا جلوگیری کند.

پشتیبانی تخصصی تلفنی برای شما در هر زمان…
جهت دریافت مشاوره تخصصی واردات، صادرات و پست اکسپرس با ما در ارتباط باشید.